İŞ ÖNCESİ HAZIRLIK

İş Öncesinde Hazırlık Yapılmadan İşe Başlanırsa

İş kazaları ve iş kaybı yaşanma riski daha fazla olur

İŞ ÖNCESİ ÇALIŞMAYA HAZIRLIK YAPAN OPERATÖRÜN YAPMASI GEREKENLER

GÖREV VE SORUMLULUKLARI
İş öncesi yapılan hazırlıklar operatörün yapılacak işi daha iyi anlamasını, sahada çalışan diğer saha elemanları ile koordinasyon içinde olmasını sağlar

Çalışma alanındaki ALT YAPIYI ve ALANI inceler. İş için uygun ataşman takar. Çalışma alanına girip çıkmak için uygun yolları bulur, Çalışma alanında tehlikeli kısımları sınırlandırır,
Makine içinde Koltuk ve aynalarını ayarlar, emniyet kemerini takar Örneğin Motor ayarı yapmak operatörün görevi değildir.

Operatör İş öncesi çalışma sahasının çevresel risklerini gözlemleyerek gerekli tedbirleri alır, İş talimatını inceleyerek sahada uygular Günlük olağan kontrollerini yapar makinede bulundurulması zorunlu teçhizatların eksiksiz ve tam olmasına dikkat eder

İş makinesi ile işe başlamadan önce Makinenin genel kontrolleri yapılarak işe başlanır, Makine kullanım kılavuzuna uygun şekilde kullanılır, Çalışılacak alanda gerekli emniyet önlemleri alınır ÖRNEĞİN Makine kontrolleri operatörün görevi olmadığı için hemen işe başlanılır YANLIŞ bir cevaptır.

İş sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili önlemleri almak, Amirlerinden iş ile ilgili bilgi almak, Çalışma alanını, çalışma yapağı zemini incelemek İş öncesi hazırlık yapan operatörün görevleri arasındadır, Örneğin İşin uzak ve yakınlığına bakmak bu görevler arasında değildir.

İş öncesi hazırlıklar yapılırken İş makinesinde Tepe lambası, Geri hareket esnasında sesli uyarı sistemi, Yangın söndürücü gibi ekipmanlar mutlaka kontrol edilmelidir.

Ataşmanlarda gözle görülebilecek gevşeme, çatlama, kırılma gibi kontroller, Sıvı sızıntılarının kontrolleri, Lastiklerin kontrolü operatörün iş öncesi yapması gereken kontrollerdir.

İş makinesi operatörü ilk hareketten önce Hidrolik seviye kontrolleri yapar, Motor yağı ve akü kontrolleri yapar ve Göstergelerin Günlük kontrollerini yapar, ÖRNEĞİN Motor supap ayarının kontrolü gibi kontroller operatörün görevi değildir.

İş makinesi çalıştırıldığında gösterge panelindeki yağ lambası ikaz ışığının sönmesi gerekir ve mutlaka dikkat edilmelidir.

Soğuk havalarda bir iş makinesini çalıştırmadan önce Isıtma (kızdırma) bujileri mutlaka çalıştırılmalıdır.

İş makinesinin Mekanik arızalarının tamiratını yapmak Operatörün sorumlulukları arasında DEĞİLDİR.

İş öncesi hazırlık yapan bir operatörün Araç tescil belgesi düzenlemesi görevleri arasında DEĞİLDİR.

İş makinesi operatörü makinesinden sorumludur, kullandığı iş makinesinin çalıştırma talimatlarını önceden okumuş ve anlamıştır, kullandığı iş makinesinin kapasitesini ve yeteneklerini bilmelidir.

İŞ MAKİNESİNİN FİZİKSEL ARAÇ İÇİ DIŞI MEKSNİK VE ELKTRONİK KONTROLLERİ:

Cam, kaporta ,tampon ve birimlerden hasar olup olmadığı, Dönüş, park ve stop lambaları, Kasa kapaklarının emniyet pimini kontrol etmek ÖRNEĞİN Sürücü koltuğunu kontrol etmek ve koltuk ayarlarını yapmak FİZİKSEL KONTROL İÇİNDE DEĞİLDİR.

Lastiklerin kontrolü: Lastiklerin kontrolü yapılırkenLastiklerin üzerinde patlak, kesik, balon olup olmadığına, diş derinliğinin aşınıp aşınmadığına ve hava basıncının yeterli olup olmadığına bakılır ÖRNEĞİN lastik markasına BAKILMAZ.

Araçta herhangi bir yağ veya su Sızdırması olup olmadığı,
Aracın dış temizliği

Sileceklerin çalışıp çalışmadığı
Farların (kısa ve uzun huzmeli) çalışıp çalışmadığı
Frenlerin çalışıp çalışmadığına
ÖRNEĞİN Radyonun çalışıp çalışmadığına BAKILMAZ.

ARAÇ İÇİNİN FİZİKSEL KONTROLLERİ ARASINDA YER ALANLAR

Sürücü koltuğunun kontrolü
Araç içi temizlik kontrolü
Dikiz aynası kontrolü Araç içinin fiziksel kontrolleri arasında yer alır ÖRNEĞİN Aracın dış temizliğinin kontrolü BAKILMAZ

Sigorta Poliçesi, Tescil Belgesi gibi belgeler İş Organizasyonu BELGE KONTROLLERİ içinde yer alır.

ÇALIŞMA ALANININ EMNİYETİNİN SAĞLANMASI İÇİN

l-Operatörün çalışma yerini tanıması, şartlarını öğrenmesi
ll-Risklere karşı gerekli tedbirler alınması için ön çalışma yapılması
lll-İşaretçilerin kullandığı işaretlerin manalarının bilinmesi gerekir

Çalışma Alanında operatör Emniyet kemerini takar, çalışma anında el, kol ve ayaklarını operatör kabininin dışına çıkarmaz.

İŞ BİTİMİ OPERATÖRÜN GÖREVLERİ

Operatör makineden inmeden önce Park frenini çeker Kontağı kapatıp makiden iner. Ayrıca İş makinesini yükte ve gelişi güzel olduğu yere bırakılmamalı.

İş bitimi kontrolü ve bakımında, Makine uygun alana park edilir, Motor hemen stop edilir, Toz ve pislikler temizlenir. Örneğin Fren hava tanklarının boşaltılması bu kontrol ve bakımda YOKTUR.

İŞ ORGANİZASYONU

İşi yapacak kişi ile yapılacak işin amacına göre yapılmasını sağlamak için yapılması gerekenlerin önceden değerlendirilmesine İŞ ORGANİZASYONU denir.

İş organizasyonu sağlıklı şekilde yapılan sahalarda İş hızlı şekilde ilerler, Sahada iş kazaları riski azalır, Planlanan sürede işin bitmesine yardımcı olur

Çalışma ortamında tehlikelere karşı önlemlerin alınmasını sağlamak, Çalışılacak alanlar, diğer kurum ve kuruluşlara ait ise yetkili birimlerden izin almak, Kazaya sebebiyet verecek çalışma alan ve yolların işaretlenmesini sağlamak İŞ ORGANİZASYONU ile ilgilidir.

İş makinesi ile kısa süreli çalışmalarda iş organizasyonuna ihtiyaç duyulmaz diye düşünen operatörün bu düşüncesi yanlış olup İş organizasyonun önemini anlamadığı için bu tip operatörler ile çalışma sonlandırılmalıdır.

Çalışma ortamındaki dayanışma Bir operatörün verimliliğini arttıran unsurların arasındadır.

İş organizasyonu yapılırken Taşıt kartı, Vergi levhası kontrolü, Trafik belgesi kontrolü mutlaka yapılmalıdır Örneğin Aracın dış temizliğinin kontrolü bunların içinde değildir.

İş organizasyonu yapılırken aracın DIŞ fiziksel kontrollerinde Cam, kaporta, tampon ve birimlerden hasar olup olmadığını, Dönüş, park ve stop lambalarını, Motor yağ seviyesi, soğutma suyu, Yağ ve sıvı sızdırması, Aracın dış temizliği, Kasa kapaklarının emniyet pimlerinin kontrolü yapılır Örneğin Sürücü koltuğunu kontrol etmek ve koltuk ayarlarını yapmak, Yedek anahtarın araçta bulunup bulunmadığına dış kontroller arasında değildir.

İş organizasyonu yapılırken aracın İÇ fiziksel kontrollerinde Sürücü koltuğunu kontrol etmek ve koltuk ayarlarını yapmak

İş yerlerinde Motorlu araç geçiş yolları diğer çalışma yerlerinden ayrılmalıdır

İş yerlerinde Elektrik çarpma riskine karşı elektrik tesisatında Kaçak akım rölesi kullanılmalıdır.

Kara yolunda çalışacak iş makinesi için alınması gereken önlemler Yeterli aydınlatmanın yapılması, Yangın söndürme tüpünün bulundurulması, Uyarı ve ikaz levhaları konulması vb. ÖRNEĞİN Trafik polisinin görevlendirilmesi bu önlemler içinde değildir.

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

İş yerinde işin yürütülmesi sırasında çeşitli nedenlerden kaynaklanan sağlığa zarar verebilecek koşullardan korunmak amacıyla yapılan sisteme İş sağlığı ve güvenliği denir.

İş sağlığı ve güvenliği açısından sağlık, emniyet, çevre ve güvenlik kurallarının uygulanması, Sağlıklı yaşamada, Topluma ve çevreye zarar veren eylemlerden kaçınmada, Kazaları önlemede etkisi büyüktür.

İş güvenliğinin amaçları ve prensipleri:

İşletme güvenliğini sağlamak
Çalışanları fiziksel ve ruhsal açıdan korumak
Üretim güvenliğini sağlamak
Mesleki risklerin araştırılması
Çalışanları çalışma koşullarının olumsuz etkilerinden korumak
Tehlikeli hareket ve durumların önlenmesidir Örneğin Ciroyu veya Makine verimliliğinin arttırmak iş güvenliğinin amaçları arasında değildir.

İş Güvenliği açısından İş makinesi operatörünün mutlaka Belgeli ve eğitimli olması gerekir ÇÜNKÜ Eğitim gören operatör, araç kullanma tekniklerini iyi bilir,

İş sağlığı ve güvenliği eğitimleri: Herhangi bir nedenle altı aydan daha fazla süreyle işten uzak kalanlara, tekrar işe başlatılmadan önce bilgi yenileme eğitimi verilmedir.

Planlama nedir: ‘’Bir işin, bir eserin gerçekleştirilmesi için uyulması tasarlanan düzen’’ olarak tanımlanan kavrama denir.

Plan nedir: İşlerin aksamadan yürümesi için beklenilmeyen olumsuz gelişmeleri, ortaya çıkmadan önleme ya da çözümlerini önceden düşünüp, hazırlıklı olma işlemi de plan kapsamındadır.

İşçi sağlığı ve iş güvenliğinin tarafları Devlet, çalışanlar ve işverenlerdir.

İş yerlerinde yangın tatbikatları Yılda 1 defa yapılmalıdır

İş kazası geçiren bir personel Örneğin kolunu kıran bir şoför veya operatörü İş veren en geç 3 iş günü içinde SGK ya bildirmek zorundadır.

Düzensizlik, Eğitim ve bilgi eksikliği, Dalgınlık, dikkatsizlik İş kazalarında insan faktörünün etkileri arasında yer almaktadır. ÖRNEĞİN Sıcaklık ve nem gibi dış faktörler insan etkileri dışındadır.

İş sağlığı ve güvenliği açısından tehlike kaynakları Yüksekte çalışmak, Kaygan zemin, Kesici ve delici aletler yer almaktadır. ÖRNEĞİN Kişisel koruyucu donanım bir tehlike kaynağı değildir.

MESLEKİ ADAP

İş makinesi operatörlerinin sahada çalışan başka işçilere yapacağı davranışlar

Saygılı davranışlar sergilenmelidir, Diğer makinelerin operatörleri ile koordineli bir şekilde çalışmalı operatörlere ve diğer insanlara saygılı davranmalı, İhtiyaç duyulması hâlinde diğer çalışanlara yardım etmelidir. Saha şeflerinin verdiği talimatlara uymalı ÖRNEĞİN Kurallara göre değil, kendi bildiği şekilde makineyi kullanmak UYGUN bir davranış değildir.

Bir sürücü veya İş makinesi operatörü Trafik ve İş sahasında Davranışlarının sonuçlarını düşünerek hareket etmeli, Aracını kullanırken trafik kurallarının bilincinde olmalı, Başkalarının canına ya da malına zarar verme sorumluluğunu üstlenerek araç kullanmalı Örneğin Sürekli şerit değiştirerek (slalom yaparak) araç kullanmamalı.

Çalışma alanında öfke hali, öfkeli davranmak Kural ihlallerinin artmasına sebep olur.

Güvenlik ekipmanlarının kullanılması, Uyarı ve ikaz levhalarına uyulması, Hız kurallarına uyulması Operatörün saygılı ve tedbirli iş makinesi kullandığını gösterir. Diğer çalışanların tehlikeye sokulması ise saygısız ve tedbirsiz bir operatör olduğunu gösterir.

Trafik Adabı Nedir: Denetim ve ceza korkusu olmadan yazılı kurallara uymanın yanı sıra yazılı olmayan, çalışma alanı içerisinde karşılıklı anlayış ve empati gerektiren davranışları oluşturma ve bu davranışları alışkanlık haline getirmektir

Amirleri tarafından görevlendirilen iş makinesi operatörü Uygun planlama ile yapmalıdır.

İŞ MAKİNESİ OPERATÖRÜNÜN ÖZELLİKLERİ

İş makinesi operatörü Hoşgörülü, Sabırlı, Yardımsever OLMALI örneğin Agresif (saldırgan) olmak iş makinesi operatörünün özellikleri arasında yer almaz.

ÇEŞİTLİ TANIMLAR

İş Kazası nedir: Önceden planlanmamış, çoğu zaman kişisel yaralanmalara, makinelerin, araç gereçlerin zarara uğramasına, üretimin bir süre durmasına yol açan olaydır.

Bir hizmet sözleşmesine dayanarak herhangi bir işte ücret karşılığında çalışan kişiye İŞÇİ denir.

Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca iş yerlerinde iş güvenliği ve sağlığı konusunda yetkilendirilmiş İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili önleme, koruma, tahliye, yangınla mücadele, ilk yardım ve benzeri konularda özel olarak görevlendirilmiş uygun donanım ve yeterli eğitime sahip kişidir İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI denir.
Alt İşveren (Taşeron): Asıl işverenin işyerinde yardımcı işleri görmek üzere yanına aldığı diğer işverendir

İş kanununa göre bir hizmet akdine dayanarak herhangi bir işte ücret karşılığı işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişilere İŞVEREN denir.

İşveren Temsilcisi (İşveren Vekili): İşveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimsedir

İşyeri: İşveren tarafından mal ve hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birimdir

İş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş, işyeri hekimliği belgesine sahip kişi İŞYERİ HEKİMİDİR

Yaş, Beslenme, Cinsiyet FİZİKSEL RİSK FAKTÖRLERİNDEN olup Örneğin Aydınlatma fiziksel risk faktörü değildir.

Mesleki risklere maruziyet sonucu ortaya çıkan hastalık MESLEK HASTALIĞIDIR.

Empati nedir: “Bireyin kendisini başkasının yerine koyarak onun gibi düşünmesi, algılaması ve karşısındaki kişinin düşüncelerini doğru analiz etme yetisidir. “

Ramak kala nedir: İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliğine göre iş yerinde meydana gelen çalışan, iş yeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olduğu halde zarara uğratmayan olaya denir.

Bakım NEDİR: İş makinelerinde düzenli olarak yürütülen hidrolik ve pnömatik sistemlerin verimini artıran ve işletme güvenliğini önemli ölçüde yükselten faaliyettir.

Tescil belgesi nedir: Araçlarda olduğu gibi iş makinelerinin de ruhsatı tescil belgesi vardır. Bu tescil belgesi Aracın iş makinesinin teknik özelliklerini, kayıtlı olduğu trafik tescil veya Ticaret odası kuruluşunu ve sahibine ilişkin bilgileri ihtiva eden ve noter tarafından ( araçlar için ) satış sözleşmesi yapılıp İş makinelerinde Ticaret odası tarafından düzenlenen İş makinesi ruhsatı tescil belgesidir.

Toplanma alanı yeri nedir: Toplanma alanı, acil durumların olumsuz sonuçlarından çalışanların etkilenmeyeceği mesafede veya korunakta belirlenmiş güvenli yerlerdir.

Tarım makineleri : Tarım bitkilerinin hasat ve ayrıştırma işlerinde kullanılan makinelere tarım makineleri denir.

Acil durum ;  İşyerinin tamamında veya bir kısmında meydana gelebilecek yangın, patlama, tehlikeli kimyasal maddelerden kaynaklanan yaylım, doğal afet gibi acil müdahale, mücadele, ilkyardım veya tahliye gerektiren olaylardır

Paratoner; yapıları yıldırımdan korumak için kullanılan bir araçtır

İş yerlerinde yangın olayının gerçekleşmemesi için gerekli tüm tedbir ve önlemler alınmalıdır.

Gaz yangınlarında ilk önce uygulanması gereken söndürme tekniği Gazın akışını kesmektir

Yangın söndürürken rüzgâra karşı alınacak pozisyon Rüzgâr arkaya alınmalıdır

İş yerlerinde yangın tatbikatları Yılda bir defa yapılmalıdır

Yangınla karşılaşıldığında öncelikle ; Telaşlanmamalı, Hemen yangın çevredekilere duyurulmalı, Hemen itfaiyeye telefon edilmeli

Sıvı yanıcı madde yangınlarında SU söndürme aracı olarak kullanılmaz

Sesli sinyaller;

Ortam gürültüsünden hayli yüksek, ancak aşırı derecede yüksek ve zarar verici olmayacak şekilde duyulabilir bir ses düzeyinde olacak  Ve teknik özellikleri itibariyle kolaylıkla tanınabilir, diğer sesli
sinyaller ile ortamdaki seslerden açıkça ayırt edilebilir olacaktır. 

Eğer bir aygıt sabit ve değişken frekansta sesli sinyal yayıyorsa; aygıtın yaydığı değişken frekanslı sinyal, sabit frekanslı sinyale göre daha tehlikeli bir durumu veya  daha acil olarak yapılması istenen/emredilen müdahale ya da eylemi ifade eder.

Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği İşaretleri

İşaretçi Kimdir ?

İşaretçi: El–kol hareketleri ile İşaretleri veren kişidir,
Bu konu kapsamında
Operatör: İşaretçinin talimatları ile hareket eden kişidir

İşaretçi, operatöre manevra talimatlarını vermek için el–kol hareketleri kullanacaktır.

İşaretçi, kendisi tehlikeye düşmeyecek şekilde, bulunduğu yerden bütün manevraları görsel olarak izleyebilmelidir
İşaretçinin esas görevi; manevraları yönlendirmek ve manevra alanındaki çalışanların güvenliğini sağlamak, İş makinesi operatörünü doğru ve planlı şekilde yönlendirmek

Operatör, almış olduğu emirleri güvenlik içerisinde yerine getiremeyeceği durumlarda yürütmekte olduğu manevrayı durdurarak yeni talimat isteyebilir.

Operatör, işaretçiyi kolaylıkla fark edebilmelidir.

İşaretçi, ceket, baret, kolluk veya kol bandı gibi ayırt edici eşyalardan bir veya daha fazlasını giyecek ya da uygun bir işaret aracı taşıyacaktır. Ayırt edici eşyalar; parlak renkli, tercihen hepsi aynı renkte ve sadece işaretçilere özel olacaktır.

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İŞARETLERİ RENKLERİ ANLAMLARI

Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği İşaretleri Levhaları:

Yasaklayıcı işaretler : Tehlikeye neden olabilecek  veya tehlikeye maruz bırakabilecek bir davranışı yasaklayan işaretlerdir Yasaklayıcı İşaretler Daire biçiminde olup, beyaz zemin üzerinde  siyah piktogram ( sembol ), kırmızı çerçeve diyagonal çizgi (iki köşe arasına çekilen çizgi) ile Tehlikeye neden olabilecek  veya tehlikeye maruz bırakabilecek bir davranışı yasaklayan işaretlerdir

Uyarı İşaretleri

Üçgen biçiminde, sarı zemin üzerinde siyah piktogram, siyah çerçeveye alınmış işaretler olup. Bir tehlike kaynağı veya tehlike hakkında uyarıda bulunan işaretlerin tümü Uyarı İşaretleridir.

Emredici İşaretler

Daire biçiminde, mavi zemin üzerinde beyaz piktogram Sembol ifade edilmiş olup.Uyulması zorunlu bir davranışı belirleyen işaretlerdir.

Acil çıkış ve ilkyardım işaretleri

Dikdörtgen veya kare biçiminde, Yeşil zemin üzerine beyaz piktogram ile yapılmışlardır Acil çıkış yolları, ilkyardım veya Kurtarma ile ilgili bilgi veren işaretlerdir.

Yangınla mücadele işaretleri

Dikdörtgen veya kare biçiminde olup, Kırmızı zemin üzerine beyaz piktogram semboller İle yapılmıştır.

İş Makinelerinin Türleri Çeşitleri ve Tanımları Konusu

İş Makineleri ve Çeşitleri; İş makineleri Operatör Kursularında verilen ders konusudur Tüm iş makineleri operatör ehliyetini kapsar hepsi için geçerlidir. İnşaat, Sanayi, Lojistik iş kollarında kullanılan iş makineleri türleri çok çeşitli ve kullanım alanları kullanım tarzları ayrıca çalışma prensipleri bir birinden farklıdır. Bundan dolayı da her iş makinesinin operatör belgesi farklıdır.
Örneğin Forklift ehliyeti alan bir operatör forklift belgesi ile Beko loder kullanamaz, Bekoloder ehliyeti alan bir operatör de Loder Yükleyici kepçe kullanamaz.

Yukarıda belirtiğimiz gibi bu derslerin hepsi ortak olarak hazırlanmıştır

Personel ve Yük Yükseltici : Yüksek  yerlerde yapılan bakım onarım için insan ve yük kaldırmak amacıyla kullanılan iş makinesi olup 360 derece etrafın da veya makaslı olarak dikey yükselebilen hareketini hidrolik sistem ile gerçekleştiren iş makinesidir.